سيد علي اكبر قرشي

22

قاموس قرآن ( فارسي )

بهره است گفته مىشود و مخصوص باسباب خانه نيست . اثَر : نشانه . در قاموس باقى ماندهء شيئى گفته است . بطور كلَّى اثر عبارت است از علامت و نشانه ايكه از چيزى يا از كسى باقى ماند خواه بنائى باشد يا دينى يا بدعتى يا جاى پائى و يا غير از اينها آنجا كه آمده * ( « نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى وَنَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَآثارَهُمْ » ) * يس : 12 مراد اعمال و كارها و سنّتهائى است كه از انسانها باقى مىماند . و در كريمهء * ( « إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ » ) * زخرف : 23 مراد طريقه است . يعنى ما پدران خود را بر دينى و طريقه‌اى يافتيم و ما آثار و باقى ماندهء آنها كه همان طريقه ءشان است پيروى خواهيم كرد . اثر را بعد و پشت سر نيز معنى كرده‌اند گويند « خرج في اثره » يعنى در پى او خارج شد شخص سابق كه رفته ، راه و جاى قدمهايش علامت و باقى ماندهء اوست و آنكه از پس وى خارج مىشود در علامت و نشانهء او قدم بر ميدارد . موسى در بارهء قومش به خدا عرض مىكند * ( « هُمْ أُولاءِ عَلى أَثَرِي » ) * طه : 84 قوم من پشت سر مناند يعنى آن هفتاد نفر براهيكه من پيموده‌ام قدم خواهند گذاشت و در « طور » به من خواهند رسيد . در آيهء * ( « وَقَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ » ) * مائده : 46 مراد از آثار همان دين و طريقهء توحيد است كه اثر پيامبران گذشته است يعنى عيسى بن مريم را در پى آنها و بر دين آنها فرستاديم . در كريمهء * ( « ائْتُونِي بِكِتابٍ مِنْ قَبْلِ هذا أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ » ) * احقاف : 4 بمعنى بقيّه و نشانه است يعنى كتابى غير از اين و يا نشانه‌اى از علم كه اثر گذشتگان است بياوريد . در جريان سامرى آمده كه او بموسى گفت * ( « فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها » ) * طه : 96 مراد از اثر ، چنان كه از ابو مسلم اصفهانى و فخر رازى نقل شده دين موسى و مراد از رسول خود موسى است